In de negende aflevering van Groene Verhalen een gesprek met Alice Koenen. Zij draagt groen bewustzijn uit, onder andere via haar bedrijf Organiverde. ” Als dat bewustzijn er is, verwacht ik dat veel mensen op een andere manier in het leven staan. Dat het niet alleen gaat om onszelf, maar om het totaal. Een betere wereld kunnen we alleen samen bereiken.”
Verder de rubrieken Oproepen, Lekker, Verhaal, Gedichten en Nieuws.
Productie en presentatie: Dick Verheul. Bijdragen van Els de Groen, Yvon Eerland, Greetje Salima, Ellen uit Amsterdam, Alowieke van Beusekom.
Groene Verhalen is een maandelijkse video en daaraan gekoppeld een website en een elektronische nieuwsbrief. Groene Verhalen is een initiatief dat mensen bij elkaar wil brengen die de wereld mooier willen maken. Denk aan een duurzame manier van leven, geluk brengen in het leven van anderen, de vrede in de wereld bevorderen, ruimte geven aan de natuur en op een verantwoorde manier omgaan met de rijkdommen die de Aarde biedt, eerlijk delen, rechtvaardigheid en solidariteit.
Alice Koenen draagt groen bewustzijn uit, onder andere via haar bedrijf Organiverde. Zij komt aan het woord in de negende aflevering van Groene Verhalen. ” Als dat bewustzijn er is, verwacht ik dat veel mensen op een andere manier in het leven staan. Dat het niet alleen gaat om onszelf, maar om het totaal. Een betere wereld kunnen we alleen samen bereiken.”
Hieronder een samenvatting van het interview. Het hele gesprek is te beluisteren in Groene Verhalen 9.
Van kindertijd tot groen schoolplein
Milieubewustzijn begon al vanaf mijn lagereschooltijd. Mijn vader was altijd bezig met de tuin en de kinderen kregen hun eigen groentetuintje in de achtertuin. Eigenlijk interesseerde dat groentetuintje mij toen niet zo, maar het was er wel. Toen ik later een eigen huis had, creëerde ik ook meteen mijn eigen tuin en dat was ook een kleine oase. Ik vind het mooi om mijn eigen omgeving te creëren. Ik had een konijntje en dat liep vrij door de tuin, want ik vind dat dieren hun eigen plek nodig hebben en niet in een kooi horen. Toen jaren later mijn kinderen naar school gingen, koos ik voor de Vrije School omdat daar gewerkt wordt met hart, hoofd en handen. Maar daar was geen groen schoolplein. Ik merkte dat er interesse was om daar iets aan te doen, ook andere ouders waren er mee bezig. Toen er een groep werd georganiseerd was dat voor mij het moment om daar vol voor te gaan.
Wat is een groen schoolplein?
Veel schoolpleinen zijn van steen. Op een niet-groen schoolplein is niet zo veel te doen, behalve balspelen, tikkertje, korfballen, rennen, hangen, tekenen, met fietsjes rondgaan. Het is weinig creatief. Op een groen schoolplein is veel meer te doen. Daar kun je buiten les geven, er zijn hoogteverschillen, natuur heeft er een plek, je kan een waterpartij neerleggen. Zo leer je kinderen wat natuur is, ze ervaren de seizoenen, misschien kun je er groente kweken. Kinderen kunnen op een andere manier hun pauze houden en zich verbinden met de vlinders die op de Buddleja zitten en de luizen op de fruitboom. En dat je dan ziet dat er opeens eitjes in die boom zitten waar lieveheersbeestjes uit komen die de luizen opeten. Zo ervaren kinderen hoe de natuur zelf oplossingen bedenkt om ziektes aan te pakken. Het is mooi als je dat kinderen kunt meegeven. Veel kinderen hebben thuis geen tuin, of de tuin ligt vol tegels. Natuurlijk kom je met een groen schoolplein ook problemen tegen. Je moet het groen onderhouden, maar dat is meteen een mogelijkheid om met de gemeenschap dingen te doen. Zo leren ouders elkaar op een zaterdagochtend kennen als ze samen het onderhoud aanpakken.
Organiverde en activiteiten voor kinderen
Mijn aandeel in het groene schoolplein deed ik als vrijwilligerswerk, naast mijn baan en moeder zijn. Het was intensief en mijn hart lag bij het groen, daarom heb ik uiteindelijk mijn baan opgezegd en ben een bedrijf begonnen. Ik ben voor mijn passie gegaan. Mijn bedrijf heet Organiverde. Mijn kracht ligt bij het organiseren van dingen en ‘verde’ is Italiaans voor groen. Het gaat om organiseren, organische vormgeving, organisch creëren en om groen. Ik nam onder andere deel aan de Bieslanddagen, een groen evenement hier in de buurt. Daar creëerde ik met mijn tent een eigen plek, waar gezinnen en kinderen welkom waren. Ik nam ook altijd mijn kipjes mee. Kinderen konden kleine workshops doen, natuurschilderijtjes maken, een blotevoetenpaadje afleggen. Twee meisjes die er toen bij waren heb ik hier onlangs nog in de tuin ontvangen. Ze wilden graag de kippen nog eens zien. Het is heel mooi om te zien dat ze nog steeds zo genieten. Met zoiets simpels geef je iets moois.
Van negativiteit naar liefde
ik heb ervaren dat de maatschappij soms erg oneerlijk is. Toen ik daarover ging nadenken maakte ik er een schilderijtje van. Met mijn projecten probeer ik de liefde voor de omgeving, de dieren en de planten en de liefde voor elkaar te laten zien. We kunnen elkaar wel gaan afmaken, maar wie wil dat? Uiteindelijk wil iedereen leven op en prettige manier. We hebben allemaal eigen keuzes en eigen wensen, dus laten we respecteren dat de een het net iets anders wil dan de ander en laten we voor ogen houden dat alles en iedereen het recht heeft op leven. Toen ik in sociale woningbouw kwam te wonen, kreeg ik te maken met een soort van toeslagenaffaire, waardoor ik opeens tienduizend euro schuld had. Dat hakt er wel in, ik ben er enorm van geschrokken. Opeens kon ik mijn kinderen niet meer bieden wat ik ze wilde bieden, zoals naar sport gaan. Alles wat ik verdiende werd me afgenomen. Daarom maakte ik dit schilderij, om te laten zien dat er heel veel liefde is in de maatschappij, maar soms is de kern heel liefdeloos en hard. Ik schilderde raderen, het systemische, dat veel stuk maakt. De liefde mag daar veel meer in komen. Ik vond het schokkend om die hardheid te ervaren, maar het gaf me ook kracht om dat om e draaien. Je kunt negativiteit omzetten in liefde, positiviteit en kracht om te werken aan datgene wat onze maatschappij nodig heeft.
Internationaal netwerk van ondernemende vrouwen
Na alle hobbels en pieken en dalen in mijn leven, besloot ik begin 2020 dat ik het anders wilde. Ik moet allereerst voor mijzelf kunnen zorgen, anders kan ik niet voor de maatschappij zorgen. Ik zocht coaching en zo kwam ik terecht in een internationaal netwerk van vrouwelijke ondernemers, die elk op hun eigen manier van betekenis willen zijn voor de maatschappij. Het mooie van zo’n netwerk is, dat je met elkaar de kracht kunt vinden om door te gaan. Het is belangrijk om vanuit het hart te werken en je passie niet te laten wegebben omdat het in de maatschappij nog niet gezien wordt. Dat is een belangrijke vraag: hoe krijg je waardering, ook in de vorm van financiële middelen om van betekenis te kunnen zijn. Niemand kan constant vanuit zijn passie werken. we kennen allemaal onze dalen. Daarom is dit internationale netwerk heel fijn. Ik spreek mensen uit Australië, uit Canada, uit Amerika, Denemarken, Duitsland, Slowakije. Vanmorgen had ik nog contact met iemand uit Oslo. Zij heeft verteld over de dingen waar zij tegenaan loopt. Ik heb verteld dat dit interview vandaag zou plaatsvinden en dat ik dat best wel spannend vond. Dan beuren we elkaar op. Gisteren sprak ik een onderneemster die even steun nodig had. Ik kon toen iets bijdragen door te laten zien dat zij belangrijk is voor mensen. Zij doet heel ander werk dan ik. Maar het zijn allemaal mensen die werken aan een gezonde wereld. Vrouwen die werken aan in je kracht staan, er zijn voor de ander, vanuit je gevoel werken, er zijn voor de kinderen, er zijn als vrouw, om het vrouwelijke leiderschap meer in deze wereld neer te zetten. Samenwerken, zorgen voor elkaar, zorgen voor de wereld.
De toekomst
Mijn toekomstdroom? Ik wil graag op een mooie manier mijn visie delen met andere mensen. Ik zou het liefst op een plek wonen zoals een earthship of een ecodorp, zodat ik de projecten die ik doe op een eigen locatie kan doorontwikkelen. Waar ik mensen kan uitnodigen om te laten zien hoe mooi het zou kunnen zijn, en hen uitnodigen dat weer verder te verspreiden over de wereld. Ik weet niet waar die plek is, maar dat die plek er komt dat weet ik wel. Mensen raken zo geïnspireerd. Ik heb hier in Delft het Aards Filmhuis georganiseerd, waar films over bewustzijn draaiden, bijvoorbeeld ‘The Seeds’ of ‘Normal is over’ of ‘Down to Earth’ of films over permacultuur. Het gaat over het onderwijzen van mensen hoe dingen anders kunnen en hoe je een betere samenleving kunt creëren. Het zijn heel belangrijke verhalen die laten zien wat er maatschappelijk gebeurt. Als dat bewustzijn er is, verwacht ik dat veel mensen op een andere manier in het leven staan. Dat het niet alleen gaat om onszelf, maar om het totaal. Een betere wereld kunnen we alleen samen bereiken.
In de rubriek ‘Lekker’ van de negende aflevering van Groene Verhalen maakt Alowieke Hollandse Hummus. Het recept werd ingezonden door Janneke van Dijk, abonnee van Groene Verhalen. “Het is te lekkker om niet te delen”, schrijft ze.Hieronder het recept.
Een lekkere, hartig-romige spread voor op je boterham.
De traditionele hummus wordt gemaakt van kikkererwten. Maar waarom niet eens een variant maken met peulvruchten van eigen bodem? In dit geval van capucijners.
De koolzaadolie heeft van zichzelf een heerlijk hartige smaak. We doen er niet te zuinig mee, want dit maakt de hummus lekker smeuïg. Een andere ingrediënt is het rookzout. Dit geeft een rijk, gerookt aroma aan je hummus. Je koopt het in de biowinkel en bij sommige drogisten.
Bereidingstijd: weken, koken en nawellen van de capucijners zo’n 12 uur; maken van de hummus 15 minuten.
Ingrediënten
265 gram gare capucijners – zelf gekookt of uit een potje 1 teen knoflook, gesnipperd flinke scheut koolzaadolie opgehoopte theelepel gedroogd bonenkruid – of een eetlepel fijngehakt vers bonenkruid eetlepel appelazijn halve theelepel (rook)zout peper uit de molen
Werkwijze
Kook je de capucijners zelf? Week dan 130 gram capucijners 6 tot 12 uur in ruim water en kook vervolgens gaar in 45 minuten of tot ze zacht zijn.
Laat de capucijners – ook die uit pot of blik – goed uitlekken en doe ze in een mengbeker.
Verhit een scheutje van de olie in een pannetje met dikke bodem. Fruit hierin de teen knoflook een of twee minuutjes op halfhoog vuur. De knoflook moet niet bruin kleuren. Voeg dit toe aan de capucijners en doe er ook de andere ingrediënten bij. Pureer het tot een gladde massa.
Proef of er nog een drupje azijn, peper of zout bij moet. En dan smeren maar!
Tip: Deze hummus is ook lekker op je zelfgemaakte pizza in plaats van mozzarella. Maak met een theelepel kleine hoopjes op de pizza nadat die uit de oven komt. Smikkelen en smullen!
Op maandag 9 augustus verscheen de muziekvideo Vleugelslag, een verhaal in zand en muziek voor alle “vermisten” in Wit Rusland (Belarus) en voor alle mensen die hen missen.
De negende augustus was precies een jaar na de omstreden verkiezingen in Wit-Rusland, waartegen grote protesten uitbraken. Er is al lange tijd veel oppositie tegen dictator Loekasjenko, die sinds 1991 aan de macht is en de oppositie met harde hand onderdrukt. In 1999 en 2000 werden in Wit-Rusland vier mannen opgepakt die bekend stonden als critici van de regering. Sindsdien is niets meer over hen vernomen. Op een plein in Eindhoven werden vier bomen geplant om hen te eren. Ieder jaar worden zij op 16 september herdacht. Voor de herdenking van 2020 schreven Fried Manders en Wendy Lina het lied Vleugelslag. De aanwezigen waren geraakt en vonden dat het lied een verdere verspreiding moest krijgen. Na een geldinzameling kon de muziekvideo worden gemaakt, met zandschilderingen van Rosa van der Vijver.
‘Treelover’ heet het nummer van La Pachmama Soultribe, dat te horen is aan het einde van de negende aflevering van Groene Verhalen. Soultribe is een project van Lady Angelina en is een internationale groep muzikanten in Antwerpen, Amsterdam en Ibiza.
Voor het nieuwe album “Gypsy Shaman Rainbow Warrior” creëerden ze nummers met invloeden van gipsy, blues, afro, flamenco, Noord Amerikaanse natives, Indiase mantra’s en icaro’s. De teksten gaan over boomknuffelaars, gipsy queens, godinnen en regenboogkinderen, in het Engels, Spaans en Yoruba.
Het nummer Treelover is een licht humoristische gids over hoe je een boom moet knuffelen, wat van pas kan komen in tijden van social distancing.
When you see a beautiful tree Say hello and mention your name Walk underneeth and honour the leaves Feel all the branches of this beautiful tree!
Come a bit closer and get on your knees Smell the earth under the tree Greet the little insects who live with the tree The spiders and the mots, the mosquitos and the bees
Treelover Treehugger Come to the woods Come to the woods Treelover Treehugger Listen to the wisdom of the ancient woods!
Now you wanna do what you’re coming for Approaching the trunk and hug this beautiful hunk But before doing this, you must first know the key: Ask permission to the spirit of the tree
Close your eyes Stand still Open your heart Open your mind
Put your arms around the tree Put your heart against the tree Put your head in front of it And listen….
The voice of the tree Is a littlebit weird Not a voice of a teacher at school Not a voice of a man with a beard Its rather a feeling that goes straight into your heart
When you get the teaching of this ancient tree Wisdomkeeper that helps you become free honour the wisdom that makes you so happy wisper a prayer, say thank you to the tree
Treelover Treehugger Come to the woods Come to the woods Treelover Treehugger Listen to the wisdom of the ancient woods!
Treelover Treehugger Come to the woods come to the woods Treelover Treehugger Listen to the wisdom of the ancient woods!
In de achtste aflevering van Groene Verhalen is het gedicht ‘Eén Zijn’ te horen van Greetje Salima. Zi j stuurt regelmatig edichten in, die altijd ontleend zijn aan het dagelijks leven. Vaak gaat het over ervaringen in de natuur. Met goed gekozen woorden slaagt zij er in te laten zien hoe bijzonder en wonderlijk het alledaagse is.
ÉÉN-ZIJN
Vandaag dwaal ik als Roodkapje zonder kapje op mijn blote voeten door het grote wilde wolvenbos, over zandvlakten wijds, geel en licht….
Mijn voeten koesteren de aarde, warm dan weer koel en vochtig.
De geuren zijn zomers kruidig en achter, achter het zoemen, het ruisen en het zingen van vele verschillende vogels,
hoor ik de diepe stilte oorverdovend geen enkel geluid behalve dit Ene Zijn.
G.S.
In dankbaarheid… Wekeromse Zand, waar pas geleden voor het eerst een wolf is gesignaleerd,
zondag 4 juli 2021
Hieronder het gredicht zoals voorgedragen door Dick Verheul in de achtste aflevering van Groene Verhalen.
(Ieder die zelf gedichten schrijft is bij deze uitgenodigd werk op te sturen naar info@groeneverhalen.nl)
Leo de Groot, was tientallen jaren actief was als vredesactivist en nu heeft hij een prachtig paradijsje geschapen in de Dobbelsteijnstraat in Heerlen, de Dobbeltuin. Dat is opbouwend werk.
Tot zo’n twaalf jaar geleden was ik erg actief op terreinen als vrede en mensenrechten. Maar ik kwam voor het blok te staan toen de sociale dienst zei: dat vrijwilligerswerk is leuk, maar betaald werk gaat voor. Het leidde tot een crisis in mijn leven. Ik kwam in een traject, ging uiteindelijk betaald werk doen, maar kon het vrijwilligerswerk niet loslaten, want daar lag mijn hart. Ik werd totaal overspannen en ziek, ik woog nog maar 45 kilo. Na een periode in de ziektewet kwam ik er weer bovenop. Inmiddels was mijn interesse gewekt voor Transition Towns en Permacultuur. Toen ik hoorde over de principes van Permacultuur, voelde dat als thuiskomen: zorg voor de mensen, zorg voor de Aarde en eerlijk delen. Dat heb ik mijn hele leven al gedaan en hier kan ik er op een opbouwende manier aan werken.
Zonder geld kan je toch iets bereiken
Een vriendin van me had in 2013 een afspraak kunnen maken met de wooncorporatie Woonpunt. We legden ons plan voor, dat we een permacultuurtuin wilden aanleggen en de man die we spraken was meteen enthousiast. Er bleken zeven braakliggende terreinen beschikbaar, die we hebben bekeken. Het werd het terrein aan de Dobbelsteijnstraat, in een kinderrijk buurt, een krachtwijk. We maakten daarvoor een nieuw ontwerp en bij Woonpunt waren ze helemaal enthousiast. De grond moest opgehoogd en de gemeente zorgde voor schone grond. De woningbouwvereniging zorgde voor een nieuw hek. Oorspronkelijk zou op die plek een grasveldje komen. De jaarlijkse kosten van het maaien werden nu uitgespaard en dat bedrag krijgen wij nu om aan de tuin te besteden. En zo konden we met de tuin beginnen, terwijl we helemaal geen geld hadden. Maar ook zonder geld kun je iets bereiken, als je een goed plan hebt en een goede motivatie en het goed kunt overbrengen.
Betrokkenheid van mensen en organisaties
We hebben van veel kanten steun gekregen. In het begin konden we fruitbomen kopen – waarvoor toen geen geld was – dankzij buurtbewoners die een boom adopteerden. Ook droegen de buurtbewoners hun groenafval aan, om compost van te maken. In het begin was dat heel welkom, omdat er nog geen voeding in de grond zat. Een plant haalt zijn voeding deels uit de grond, maar ook uit de lucht. Als je de planten uit de tuin composteert wordt de grond dus steeds vruchtbaarder. Het vormgeven van de tuin heeft ongeveer een jaar geduurd en we hebben het met gerecyclede materialen kunnen opbouwen. Muurtjes, terrassen en paden maakten we van stoeptegels die we konden krijgen. De schuilhut, het gereedschapshok en de pizza-hut bouwden we van afvalmateriaal. Zo hoef je alleen nog maar de spijkers en de schroeven te kopen. We hebben ook een mooi bord bij de ingang kunnen maken, dankzij een organisatie die nog wat geld in de pot had. Een bevriende meubelmaker maakte het. Het is een prachtig bord geworden en enkele buurtbewoners die aanvankelijk nog wat sceptisch naar de tuin keken, waren meteen ‘om’, zeker toen er ook nog een mooie wandschildering kwam. De tuin is nu een pareltje in de buurt, mensen zijn trots dat ze hier wonen. In de toekomst zou ik er nog meer een sociale ontmoetingsplek van willen maken.
Het Manifest ‘Ruimte voor collectief wonen’ is eind juni aangeboden aan alle gemeenteradenin Nederland, namens meer dan 200 organisaties die zich inzetten voor gezamenlijke woonvormen. De ondertekenaars van het manifest schetsen een beeld van kleinschalige en inclusieve gemeenschappen waarin jong en oud meer omziet naar elkaar, met meer veiligheid, een vitaal buitengebied, minder eenzaamheid en daardoor lagere kosten voor de zorg.
De collectieve woonvormen voorzien in een behoefte, leveren een bijdrage aan duurzaamheid en maken wonen betaalbaar, zo staat in het manifest.
Het is onder andere ondertekend door 140 collectieven en initiatiefgroepen die nieuwe gezamenlijke woonprojecten willen opzetten.
Volgend jaar maart zijn er gemeentaraadsverkiezingen. De ondertekenaars van het manifest kunnen plaatselijke politieke partijen helpen hun verkiezingsprogramma’s te verbeteren om zo meer ruimte te scheppen voor collectief wonen.
Een panel van twaalf vooraanstaande juristen heeft een definitie opgesteld van ecocide, het veroorzaken van zulke zware milieuschade dat het misdadig genoemd moet worden. De Stop Ecocide Foundation zet zich er voor in dat ecocide een misdrijf wordt. Het was de in 2019 overleden juriste Polly Higgins die zich hiervoor als eerste inzette, als advocaat van de Aarde.
De Stop Ecocide Foundation ziet het misdrijf van Ecocide het liefst opgenomen in het Verdrag van Rome, in het rijtje genocide, misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en het misdrijf van agressie. Ecocide zou dan een zaak worden voor het Internationaal Strafhof in Den Haag.
De juridische formulering die nu is opgesteld maakt het voor overheden eenvoudiger om ecocide in de wet op te nemen.
Volgens de definitie die op 22 juni werd gepresenteerd, is ecocide:
“wederrechtelijke of moedwillige handelingen gepleegd met de wetenschap dat er een aanzienlijke kans is dat ernstige en wijdverspreide of langdurige schade aan het milieu wordt veroorzaakt door die handelingen.“
Wie het streven van de Stop Ecocide Foundation wil steunen, kan zich aanmelden als ‘Aardebeschermer’.
Het aantal zadenbibliotheken in Nederland breidt zich gestadig uit. In een zadenbibliotheek kun je zaden lenen, ruilen of terugbrengen na de oogst. In Friesland zijn veel zadenbibliotheken, inclusief op alle Friese Waddeneilanden.
Inmiddels zijn er ook zadenbibliotheken in Drenthe (in Assen en Beilen), in Overijssel (in Hengelo en Goor), en in de provincie Utrecht (in Baarn, Soest, Leusden en Woudenberg).
Wereldwijd claimen bedrijven het patent op bepaalde zaden zodat die niet meer vrij verspreid mogen worden. De mensen van de zadenbibliotheek vinden dat zaden van de natuur zijn en dus van iedereen.
Wie zelf het initiatief wil nemen om een zadenbibliotheek op te zetten, kan hulp krijgen van de stichting Zadenbibliotheek Nederland.
