Op de rondleiding vorige maand in mijn kleine huisje in Friesland zijn verschillende reacties gekomen. Daarom in Groene Verhalen 24 een tweede bezoek aan Friesland.
Heb je een composttoilet, zo vroeg iemand. Nou, nee.Het zou mooi zijn geweest en het zou de woonplek nog iets meer ‘off-grid’ hebben gemaakt, maar ik gebruik de wc van de eko-boerencamping De Swetteblom waar de woonwagen staat. In de schuur, vlakbij de wagen, zijn wc’s voor de kampeerders. Vooral in de zomermaanden zijn er veel gasten.
Natuurlijke koelkast
Het tweede bezoek aan mijn kleine huisje is tevens een mooie gelegenheid om enkele energiebesparingstips te geven. De eerste gaat over de koelkast. Er is een elektrische koelkast in de woonwagen, maar die staat uit. Het is immers winter, je hoeft geen energie te verspillen aan koeling. En de wagen heeft een mooie natuurlijke koelkast. In een hoek is een kastje gemaakt dat via een roostertje verbonden is met de buitenlucht. In dat kastje is het koel. Het grootste deel van het jaar functioneert die natuurlijke koelkast uitstekend. Alleen als het hartje zomer is, zou de elektrische koelkast eventueel aan kunnen.
Het doet me er aan denken dat veel huizen nog steeds een kelderkast hebben, in de gang onder de trap. Voordat in de jaren zestig de koelkast in de keuken verscheen, bewaarde men de bederfelijke dingen in de kelderkast. Zouden er nog kelderkasten zijn die nog als zodanig in gebruik zijn?
Stenen op de kachel
De tweede energietip gaat over de houtkachel. Op de kachel liggen grote stenen, onder andere een halve betonnen tegel. Als je de stenen eenmaal hebt neergelegd, dan kun je ze verder vergeten, ze doen hun werk automatisch. Als de kachel brandt, dan nemen de stenen warmte op. En als de kachel in de loop van de avond uitgebrand is, dan geven ze de warmte weer af. Zo blijft het langer warm, zonder dat er nog gestookt wordt.
De hooikistmethode
De derde tip is de hooikistmethode. Dat is een oude energiebesparende manier van koken. Toen in de Tweede Wereldoorlog de energie schaars was, werd deze methode veel toegepast. Hij werkt vooral goed bij dingen die lang moeten koken, zoals rijst en granen. Het principe is:
- Laat de pan 1/3 deel van de kooktijd koken
- Zet de pan daarna 3x de kooktijd in de hooikist
De hooikist is in principe een kist gevuld met hooi, waar je de pan in zet. Het hooi isoleert, waardoor de pan warm blijft. In plaats van hooi kun je ook kussens in de kist doen. Of wikkel de pan in een deken. En wat misschien het makkelijkst is: zet de pan in bed in dek hem toe.
De tijden komen niet heel nauw. Wie de hele dag van huis is, kan de rijst ’s morgens kort koken en daarna in de hooikist zetten. Bij thuiskomst is het dan klaar.
Een extra voordeel van de hooikistmethode is, dat de pannen niet aanbranden. Dat spaart werk bij de afwas!
Intussen ben ik benieuwd welke energietips de abonnees van Groene Verhalen nog kunnen toevoegen.
Links
Eko-boerencamping De Swetteblom
De hooikist op Wikipedia
